Naukowcy z UT Southwestern Medical Center i UT Dallas sprawdzili, jak pregnenolon – naturalny hormon steroidowy powstający z cholesterolu – wpływa na współpracę obszarów mózgu związanych z depresją. U kobiet przyjmujących mniejszą z dwóch testowanych dawek zaobserwowano zmianę w komunikacji między ośrodkami odpowiadającymi za emocje i kontrolę poznawczą. To jednak dopiero wczesny etap badań i nie wiadomo jeszcze, czy przekłada się to na poprawę samopoczucia.
Jak przeprowadzono badanie
W badaniu wzięło udział 29 kobiet z łagodną lub umiarkowaną dużą depresją. Zastosowano układ podwójnie zaślepiony, z grupą placebo i naprzemiennym podawaniem terapii (tzw. crossover). Każda uczestniczka przez siedem dni przyjmowała doustnie 500 mg pregnenolonu dziennie, następnie 800 mg dziennie, a w osobnym okresie placebo. Oceniano to na podstawie badań krwi oraz funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI), który pokazuje aktywność mózgu poprzez zmiany przepływu krwi i poziomu tlenu.
Warto zaznaczyć, że do ostatecznej analizy obrazowej weszło tylko 11 osób, u których dostępne były poprawne dane ze wszystkich trzech etapów. To bardzo mała próba, dlatego wyniki należy traktować ostrożnie.
Co wykazały wyniki
Przy dawce 500 mg dziennie, w porównaniu z placebo, zmniejszyła się łączność funkcjonalna między ciałem migdałowatym a lewym biegunem czołowym. Pierwsza struktura uczestniczy w przetwarzaniu emocji, druga w kontroli poznawczej. Autorzy sugerują, że może to odzwierciedlać lepszą regulację emocji, która u osób z depresją często bywa zaburzona.
Co ciekawe, efektu tego nie stwierdzono przy dawce 800 mg. Oznacza to, że większa ilość substancji niekoniecznie działa mocniej na te obwody mózgowe. Obie dawki były dobrze tolerowane i nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych. Badania krwi wykazały też, że oba warianty wyraźnie podnosiły poziom allopregnanolonu – neurosteroidu uczestniczącego w regulacji sygnałów w mózgu.
Jak powiedział kierujący badaniem E. Sherwood Brown z UT Southwestern: „Ostatecznym celem jest ustalenie, czy pregnenolon lub związki pokrewne mogą stanowić klinicznie istotną opcję leczenia”.
Co to oznacza w praktyce
Dla pacjentów nie jest to na razie żadna nowa metoda leczenia. Badacze dopiero zamierzają sprawdzić, czy zaobserwowane zmiany łączą się z mniejszym nasileniem objawów depresji lub lepszym funkcjonowaniem poznawczym, a wyniki chcą potwierdzić na większej grupie. Pregnenolon pojawia się w sprzedaży jako suplement diety w niektórych krajach, ale to badanie nie jest podstawą do samodzielnego stosowania go przy depresji.
Dla polskiego czytelnika wniosek jest prosty: depresję nadal leczy się sprawdzonymi metodami, takimi jak psychoterapia i farmakoterapia, prowadzonymi pod opieką lekarza lub psychologa. Opisane badanie należy do nurtu poszukiwania nowych biologicznych wskaźników, które w przyszłości mogłyby pomóc lepiej rozumieć działanie leków i dobierać terapię. Nie ma informacji, by w Polsce lub w UE trwały związane z nim zmiany w standardach leczenia.
- Próba: 29 kobiet, a w analizie fMRI tylko 11.
- Czas terapii: siedem dni na każdy z trzech etapów.
- Efekt w mózgu: zaobserwowany przy 500 mg, nie przy 800 mg.
- Następny krok: sprawdzenie, czy zmiany wiążą się z poprawą objawów.
Źródło: Medical Xpress – „Neurosteroid offers clues to brain changes linked to depression”
